Các biện pháp chống nghén

Các biện pháp chống nghén

Nghén là một trong những ‘ám ảnh’ của phụ nữ khi mang thai. Nghén không chỉ làm bạn nôn nao và nôn (thường là sáng sớm), mệt mỏi, mất ngủ, kén ăn… mà còn ảnh hưởng đến tinh thần bạn.

Nguyên nhân

Theo
các chuyên gia, đây là hiện tượng hoàn toàn bình thường. Mặc dù chưa có
nguyên nhân cụ thể vì sao phụ nữ lại bị ốm nghén khi có thai. Nhưng đây
được coi là phản ứng của cơ thể người phụ nữ đối với nội tiết tố thai
kỳ. Phản ứng này nhằm để cơ thể chấp nhận có thêm một mầm sống mới – đó
chính là bé yêu của bạn. Một số bác sĩ cho là, cơn nghén là phổ biến
hơn với người mang song thai (đa thai).

Nội tiết tố đạt đến đỉnh
vào khoảng tuần thứ 8-9 của thai kỳ sau đó giảm dần và đến 14-16 tuần
thì chấm dứt. Tuy nhiên cũng có khoảng 20% phụ nữ bị nghén kéo dài suốt
cả thai kỳ (do cơ thể quá nhạy cảm với nội tiết tố).

Yếu tố tinh thần cũng là một trong những nguyên
nhân làm gia tăng hiện tượng nghén. Bạn không nên để bị áp lực về việc
phải ăn uống thế này hay thế kia cho đủ chất và tăng cân. Điều đó cũng
làm cho bạn mệt mỏi hơn rất nhiều và càng dễ bị nghén.

Các biện pháp chống nghén

Vấn đề tâm lý: Để tránh bị các vấn đề về
tâm lý, đơn giản là bạn chỉ cần nghĩ xem nên làm thế nào để mình được
khỏe mạnh và thoải mái trong ba tháng đầu. Hãy ăn tất cả những gì bạn
thấy thích và tự tạo cho mình một trạng thái tinh thần khỏe khoắn, tươi
vui.

Trong suốt thai kỳ, bạn cũng nên tránh các xung đột hay
những tình huống gây ức chế thần kinh khác. Trao đổi với những phụ nữ
khác đã từng bị ốm nghén cũng là một cách giúp bạn chống chọi lại cảm
giác nghén. Một khi bạn biết rằng người khác cũng đã từng trải qua những
cảm giác như vậy và nó cũng đã qua đi, thì bạn có thể khắc phục được
cảm giác đó, vì nó cũng sẽ qua đi.


Giấc ngủ: Bạn cần được nghỉ ngơi
đầy đủ. Buổi tối bạn nên đi ngủ sớm. Trước khi ngủ, bạn có thể tập một
bài thể dục thư giãn cho dễ ngủ và có được giấc ngủ sâu. Giấc ngủ đủ với
người bình thường là 8 tiếng mỗi ngày. Tuy nhiên với các bà mẹ mang
thai cần duy trì giấc ngủ 10–12 tiếng mỗi ngày.

Hãy dành ít nhất
là nửa tiếng để ngủ trưa. Giấc ngủ trưa sẽ xoa dịu cảm giác mệt mỏi
trong ngày của bạn, và tạo cho bạn nguồn năng lượng mới để tiếp tục công
việc vào buổi chiều.

Vận động nhẹ: Nhiều phụ nữ mắc sai lầm với suy nghĩ rằng, rời khỏi giường, vận động sớm sẽ làm gia tăng tình trạng nghén. Các
chuyên gia khuyên rằng, bạn nên nhanh chóng khởi động ngay sau khi tỉnh
ngủ: Vài động tác thể dục hoặc quá trình chuẩn bị bữa sáng sẽ giúp ích
cho bạn. Hơn nữa, một cơ thể năng động từ mẹ sẽ sinh ra những em bé khỏe
mạnh sau này.

Nếu chứng ốm nghén vào buổi sáng lên tới đỉnh
điểm, bạn cũng nên dậy khỏi giường. Nếu không vận động được, bạn có thể
hít thở một chút khí trời vào buổi sáng để dễ chịu hơn.
 
Ngửi dầu thơm: “Chứng ốm nghén vào buổi sáng có liên quan đến mùi thơm” – Miriam Eric (Bác sĩ bệnh viện Boston và là tác giả cuốn sách Kiểm soát tình trạng nghén vào buổi sáng) cho biết.

Lượng estrogen thay đổi sẽ khiến cơ thể nhạy cảm
hơn với các loại mùi. Với phụ nữ mang thai, mức độ estrogen tăng cao
càng khiến sự nhạy cảm về mùi hoạt động hết công suất. Tuy vậy, không
phải mọi loại mùi đều có tác dụng tốt, mùi rác rưởi, thức ăn hoặc mùi
nước hoa quá hắc từ đồng nghiệp chỉ khiến bạn mệt mỏi hơn mà thôi. Nếu
bạn không thể mở cửa sổ hoặc ít có cơ hội ra ngoài trời, bạn có thể thử
ngửi một số hương thơm có nguồn gốc tự nhiên. Bạn nên mang theo mình một
lọ tinh dầu chanh, hoa hồng và thư giãn ở công sở vào buối sáng.

Kể chuyện vui: Giao
tiếp không chỉ là cách giúp bạn thoải mái mà nó còn khống chế cơn buồn
nôn một cách khá hiệu quả. Không gì tuyệt vời hơn, kể những câu chuyện
vui cho ông xã và cả hai cùng cười vui vẻ để xua tan sự khó chịu trong
cơ thể.

Tìm hiểu nguyên nhân: Nếu
bạn luôn xuất hiện những cơn buồn nôn trong bữa ăn sáng, có thể nguyên
nhân là do mùi vị của thức ăn. Nếu bạn cảm thấy trong người nôn nao vào
lúc 9h sáng, có thể là do môi trường làm việc của bạn thiếu không khí
trong lành…

Để giải quyết vấn đề này, bạn có thể chọn những bữa
sáng có ít mùi hơn hoặc gần đến 9h sáng, bạn nên ra ngoài hít thở không
khí trước khi quay lại làm việc tiếp.

Nạp thêm năng lượng: Uống
khoảng 6-8 cốc nước mỗi ngày sẽ khiến cơ thể không bị choáng váng vì
mất nước. Ngoài ra, bạn cũng không nên để dạ dày quá trống rỗng sau khi
thức dậy lâu. Bạn cũng nên hạn chế những loại đồ ăn vặt chứa nhiều muối
trong ngày vì chúng sẽ khiến cơ thể bạn mất nước và mệt mỏi khi ngủ dậy.

Tìm kiếm thực phẩm an toàn: Nếu
bạn nghén tới mức không thể nạp được những món sáng chứa thịt, trứng…
thì vài lát bánh quy, bánh mỳ, cháo chay… sẽ giúp ích cho bạn. Loại thực
phẩm này không có nhiều mùi vị khó chịu lại chứa nhiều năng lượng an
toàn. Tất nhiên, sẽ tốt hơn nếu bạn dùng kèm với nước chanh, nước cam
hoặc các loại sữa.

Ăn từng chút một và tăng dần số lượng: Nếu
bình thường bạn ăn khoảng 3 bữa một ngày thì bây giờ bạn nên chia làm
5-6 bữa/ngày. Không bao giờ để cho bạn bị đói cho dù đó là khoảng thời
gian nào trong ngày. Bởi vì khi đói, axit trong dạ dày sẽ tiết ra nhiều
hơn và khiến bạn gia tăng các dấu hiệu nghén (trong đó có cả chứng nghén
vào buổi sáng).

Nhấm nháp chút bánh quy khi thức giấc sẽ khiến
bạn dễ chịu. Một bữa tối nhẹ trước giờ ngủ khoảng 1-2 tiếng giờ đồng hồ
cũng có tác dụng ổn định lượng đường trong máu và giữ cho dạ dày “sống
sót” qua một đêm.

Những món ăn có tác dụng chống nghén:
 

Gừng được chứng minh là có tác dụng giảm nôn một cách hiệu quả. Vì vậy,
bạn có thể dùng những thực phẩm từ gừng như bánh mỳ có vị gừng, nước
gừng, trà gừng… 

– Nước luộc gà và trà thảo mộc cũng có tác dụng tương tự như nước gừng.


Nên ăn nhiều rau quả, bổ sung đầy đủ các loại vitamin để giữ cơ thể
được cân bằng. Nếu như bạn không cảm thấy thích ăn uống gì, hãy thử ăn
một vài lát hoa quả để lạnh, nước ép quả hoặc kem.

– Tránh xa những đồ ăn nhiều mỡ, đồ rán hoặc đồ nhiều gia vị. Mùi vị của những món ăn này dễ làm cho bạn buồn nôn.


Tìm cho mình những món ăn thích hợp là điều quan trọng nhưng cũng nên
tìm ra -một thực đơn có đủ thành phần dinh dưỡng mà lại dễ tiêu hoá. Nên
ăn các chất có giá trị dinh dưỡng cao như thịt nạc, trứng, sữa, gia
cầm, hải sản, nghêu sò; các loại rau trái giàu vitamin, dễ tiêu hóa như
cà chua, cải trắng, cam, dứa.

– Luôn để đồ ăn vặt ở trong túi
hay quanh mình để sẵn sàng nhấm nháp khi có cảm giác nôn nao. Lạc rang,
đậu phộng hoặc một số loại hạt như hạt dưa, hay trám, ô mai… cũng làm
giảm đáng kể cảm giác nôn nao của bạn. 

Lưu ý chống nghén với gừng và bạc hà:

Một số nghiên cứu khoa học chứng minh rằng, gừng
là loại gia vị có tác dụng chế ngự cơn buồn nôn. Bạn có thể thả vào
trong cốc trà ấm một lát gừng nhỏ, mỏng. Tuy nhiên, bác sĩ cũng khuyến
cáo rằng việc dùng gừng quá thường xuyên sẽ gây hại cho sức khỏe. Vì
hoạt chất gingerol có trong gừng gây mỏng mạch máu và góp phần hình
thành nên tình trạng máu đóng cục. Tốt nhất bạn chỉ nên ăn 1-2 viên kẹo
gừng mỗi tuần.

Ngoài ra đối với một
số phụ nữ, dùng gừng có thể làm triệu chứng nặng hơn, gây ra các vấn đề
mới như ợ nóng, thậm chí là nguy hiểm. Bởi vì theo Đông y, gừng có vị
nóng. Nếu bạn đang “nóng trong” mà dùng gừng sẽ khiến bệnh nặng hơn.
Gừng sẽ phù hợp nếu bạn thuộc “thể hàn”. 

Ngay cả khi gừng hợp với bạn thì bạn cũng
nên tránh bánh quy gừng. Nguyên nhân là bánh quy nhiều đường, trong khi
lượng gừng ít, không đủ để giảm nghén. Ăn nhiều đường sẽ làm tăng lượng
đường trong máu, không tốt cho phụ nữ mang thai.

Bạn có thể pha một vài lát gừng khô với nước
sôi, chờ nguội; sau đó, pha loãng và nhấm nháp cả ngày. Ngoài ra, bạn có
thể mua viên nang gừng được bán tại một số nhà thuốc. Trà gừng cũng tốt
cho bạn nhưng nhớ làm theo cách trên, để nguội và pha loãng.

Không nên lạm dụng gừng vì nó có thể gây rối
loạn cơ chế đông máu. Không dùng gừng kéo dài liên tục vài ngày. Tốt hơn
là hỏi ý kiến bác sĩ về thời gian và liều lượng dùng gừng khi nghén.
Bạn không nên dùng quá 3g gừng tươi trong một ngày.
Nếu bạn đang dùng các loại thuốc chống đông máu, aspirin hoặc các thuốc khác tương tự, nên tránh gừng hoàn toàn.

Lưu ý với bạc hà: Khác
với gừng, theo Đông y bạc hà có tính hàn (lạnh) nên hợp với người “thể
nóng”. Nếu bạn thấy nóng nực, muốn cởi bỏ quần áo, thèm đồ uống mát, mặt
nóng đỏ, bứt rứt, nóng nảy thì bạc hà hợp với bạn.

Hãy thử nhấm nháp kẹo viên bạc hà, kẹo cao su
bạc hà. Trà bạc hà cũng hữu ích nhưng cần lưu ý lượng caffein trong trà
đối với phụ nữ mang thai. Tinh dầu bạc hà không thích hợp với tất cả
thai phụ vì mùi của nó có thể khiến cơn nghén nặng hơn. 

Điều chỉnh máy vi tính: Ánh
sáng nhấp nháy và thời gian ngồi trước màn hình máy vi tính sẽ làm tăng
tình trạng nghén buổi sáng. Để khắc phục điều này, bạn nên giảm cường
độ sáng của màn hình máy tính đến mức mắt bạn thấy dễ chịu nhất. Bạn có
thể chọn chiếc máy tính có màn hình phẳng, rộng và thay font nền với gam
màu hồng dịu hoặc màu nâu vàng. Ngoài ra, bạn cũng nên nghỉ ngơi sau
1-2 tiếng ngồi liên tục trước máy tính: có thể ra ngoài hít khí trời
hoặc đơn giản là nhắm mắt lại thư giãn trong vòng 60 giây. 

Vờ quên đi cơn nghén: Cảm
giác buồn nôn thật không dễ để bỏ qua nhưng nếu bạn tập trung vào một
thứ gì đó, bạn có thể tạm thời vượt qua triệu chứng khó chịu này. Bạn có
thể đọc một mẩu truyện ngắn, chơi trò giải ô chữ trên tạp chí hoặc đơn
giản là nói chuyện điện thoại với người thân….

Mang theo những vật dụng cần thiết: Bạn
nên xếp vào túi xách bàn chải, kem đánh răng và cả nước súc miệng hương
bạc hà để đối phó với những cơn nôn bất thường nơi công sở. Sau khi
nôn, bạn cần vệ sinh răng miệng để có hơi thở thơm mát và giảm thiểu mùi
vị khó chịu nơi vòm họng.

Bạn cũng nên chuẩn bị một chút đồ ăn
nhẹ như bánh mỳ, bánh quy, sữa… để nạp lại năng lượng sau khi đã nôn.
Bạn không nên để cho cơ thể bị đói trong bất kỳ thời điểm nào trong
ngày.

Chia sẻ kinh nghiệm: Nếu
nơi bạn làm việc có vài đồng nghiệp mang bầu, bạn nên trò chuyện với
họ. Mỗi một người mẹ tương lai đều sở hữu những cách đối mặt với cơn
nghén khác nhau. Đó có thể là kiến thức truyền miệng, đọc được trên mạng
hoặc từ sách, báo… nhưng rất hữu ích nếu bạn biết thêm. Chứng nghén vào
buổi sáng là một điều hoàn toàn bình thường trong thai kỳ, bạn không
nên lo lắng hoặc cảm thấy xấu hổ với những điều xảy ra với cơ thể mình.

Nghỉ ngơi: Bạn
thử ngả lưng trên ghế, nhắm mắt lại, thở sâu và thả lỏng cơ thể. Những
người mẹ có kinh nghiệm sinh nở đều gợi ý rằng, nếu bạn mất ngủ vào đêm
hôm trước thì việc chợp mắt trong vòng 10-15 phút sẽ khôi phục lại sức
khỏe nhanh chóng. Nhờ vậy, chứng nghén vào buổi sáng cũng được đẩy lùi.

Bổ sung thuốc theo chỉ dẫn của bác sĩ: Nếu
chứng nghén buổi sáng khiến bạn mệt mỏi cả ngày kèm theo triệu chứng
buồn nôn gia tăng làm cơ thể mất nhiều dưỡng chất, bạn nên hỏi ý kiến
bác sĩ. Một số loại vitamin (đặc biệt là vitamin B6) và một số thuốc hỗ
trợ đường ruột có tác dụng làm dịu chứng nghén buổi sáng.

Chứng
nghén buổi sáng cũng chỉ xảy ra với bạn trong khoảng thời gian ngắn, nên
việc dùng thuốc phải tuân theo chỉ định nghiêm ngặt của bác sĩ.

Thử châm cứu: Châm
cứu được xem như phương pháp thần kỳ để giảm đau và hạn chế những khó
chịu cho sức khỏe thai phụ. Ngoài ra, châm cứu cũng có tác dụng cắt
những cơn nghén buổi sáng hiệu quả. Tuy nhiên, cách này phải được chỉ
định bởi bác sĩ chuyên môn.


Gợi ý chống nghén theo thời gian trong ngày

Vào buổi sáng:
Nếu cảm thấy quá mệt vào buổi sáng, bạn có thể ăn một chút (ngay khi
bạn thức giấc, trước khi rời khỏi giường). Có thể nhờ chồng của bạn mang
đồ ăn đến hoặc tự bạn chuẩn bị chút đồ ăn (từ tối hôm trước) và để cạnh
giường.

Trong ngày: Ăn ít và thường xuyên (2-3
tiếng/lần), ngay cả khi bạn không đói. Tránh đồ ăn nhiều chất béo hoặc
gia vị. Ăn bánh quy, bánh mỳ nướng. Sau khi ăn, hãy ngồi xuống để thức
ăn ổn định trong dạ dày. Không đánh răng ngay sau khi ăn vì điều này có
thể gây ra nôn.

– Uống đủ nước, gồm cả sữa, nước quả.


Trà gừng hoặc gừng dạng viên có thể giúp giảm buồn nôn nhưng không được
lạm dụng chúng. Một số nghiên cứu mới đây cho biết, gừng có thể an toàn
và hiệu quả với những phụ nữ ốm nghén nếu dùng không quá 4 ngày. Tuy
nhiên, hoạt chất gingerol trong gừng gây mỏng mạch máu và có thể góp
phần gây ra hiện tượng máu đóng cục. Vì thế, thai phụ dùng lâu không có
lợi.

– Nghỉ thành nhiều lần trong ngày. Bạn có thể nằm xuống với hai chiếc gối: 1 dưới đầu và 1 dưới chân.

– Di chuyển từ từ và tránh thay đổi tư thế đột ngột.


Tránh các loại mùi khiến bạn buồn nôn. Cách ly với khói thuốc là vì nó
không chỉ gây hại cho bào thai mà còn khiến người mẹ giảm cảm giác thèm
ăn.

– Tập thể dục, đi bộ và hít thở không khí trong lành ngoài trời mỗi ngày.

Vào buổi tối: Trước khi đi ngủ, có thể ăn một bữa nhỏ như sữa chua, bánh mỳ hoặc một miếng sandwich.

– Nếu bị tỉnh giấc giữa đêm, bạn có thể ăn một chút để không cảm thấy nôn nao vào buổi sáng.

– Nên mở cửa số để phòng ngủ thoáng khí.

Dấu hiệu nên đi khám

– Các gợi ý chống nghén ở trên không hiệu quả. Bạn bị nôn hơn 3-4 lần/ngày.

– Sút cân.

– Nôn ra lẫn máu hoặc chất đờm trông giống màu cafe.

– Mất nước.

Lưu ý: Nếu bạn lo lắng về tình trạng nghén của mình hoặc nhận thấy dấu hiệu bất thường, cần đi khám ngay.

Nếu
nôn nặng, thường xuyên, bạn dễ bị mất chất lỏng (trong đó gồm cả các
chất dinh dưỡng), dẫn tới mất nước. Nếu mất nước, bạn cần đi khám để bác
sĩ bổ sung nước ngay lập tức. Khi đó, bạn sẽ phải nhập viện để truyền
nước.

Nguồn: M&B