Đổi sữa cho con, chuyện không nhỏ

Đổi sữa cho con, chuyện không nhỏ

Quyết định đổi sữa cho con, cha mẹ cần cân nhắc nhiều mặt: tuổi, tình trạng dinh dưỡng, bệnh lý…

Ðổi sữa là
chuyện rất thường gặp trong quá trình chăm sóc trẻ. Thực tế, có người dễ
tính trong chọn sữa và đổi sữa theo ý thích hay theo những quảng cáo
hấp dẫn trên tivi. Tuy nhiên, cũng có người lại quá lo sợ không dám thay
đổi. Hai trạng thái này đều không sai nhưng không phải lúc nào đúng.

Khi quyết định đổi sữa cho con, các bậc cha mẹ cần
cân nhắc nhiều mặt: tuổi, tình trạng dinh dưỡng, bệnh lý, sự dung nạp và
thích ứng của cơ thể trẻ với những loại sữa khác nhau, phù hợp với nhu
cầu sử dụng, điều kiện kinh tế của từng gia đình. Bên cạnh đó, loại sữa
đang sử dụng cần đạt những yêu cầu như phù hợp độ tuổi, khẩu vị, bé uống
nhiều, tiêu hoá tốt, đi cầu phân tốt… Với nhiều loại sữa khác nhau trên
thị trường, chọn loại nào để dùng hoặc đổi sang nhãn hiệu nào phải hết
sức lưu ý:

Cần phù hợp độ tuổi của trẻ:

Trẻ dưới 6 tháng tuổi chỉ nên bú sữa mẹ, nếu phải
sử dụng sữa ngoài thì dùng sữa công thức 1. Đặc điểm của các loại sữa
này là có thành phần các chất dinh dưỡng gần với sữa mẹ, các chất dinh
dưỡng có tỷ lệ cân đối hợp lý, phù hợp với sự hấp thu và chuyển hóa ở
bé, ít gây nên tình trạng rối loạn tiêu hóa. Trẻ dưới 6 tháng tuổi không
nên dùng sữa bò tươi, sữa đặc có đường, sữa bột nguyên kem hoặc các
loại sữa bột công thức dành cho bé trên 6 tháng. Khi mua sữa thì phải
xem hạn dùng và pha sữa đúng theo tỷ lệ hướng dẫn ghi trên vỏ hộp, chỉ
nên dùng nước để pha (nước đun sôi để nguội bớt) không được dùng nước
sôi hoặc đun sôi sữa vì sẽ làm mất hoặc hao hụt các vitamin và khoáng
chất có trong sữa. Nếu muốn đổi sữa (vì bé bú ít, không lên cân hay táo
bón nhiều, nôn sữa nhiều, đi tiêu phân không tốt…) thì phải đổi sang
nhãn hiệu sữa khác nhưng vẫn phải thuộc nhóm công thức 1, vì chức năng
thận còn non yếu của trẻ chỉ phù hợp với lượng chất đạm trong sữa công
thức 1.

 

Trẻ bắt đầu tròn 6 tháng thì phải đổi sang sữa công
thức 2 của cùng nhãn hàng của loại sữa đã sử dụng trước đó. Sữa công
thức 2 có thành phần các chất dinh dưỡng cao hơn sữa công thức loại 1,
nhất là chất đạm để phù hợp với sự tăng trưởng và phát triển của bé. Nếu
lúc này vẫn sử dụng sữa công thức 1 thì sẽ không đảm bảo cung cấp đủ
chất dinh dưỡng cho trẻ. Trẻ trên một tuổi có thể dùng nhiều loại sữa
trong ngày, có thể dùng sữa tươi… Nếu cần thiết, có thể thay đổi tuỳ
theo khẩu vị, ý thích trẻ, hoàn cảnh gia đình… Cũng như sữa công thức 1,
khi pha sữa chỉ nên dùng nước ấm và pha theo tỉ lệ đã hướng dẫn.

Không nên đổi sữa thường xuyên với trẻ nhỏ: Vì cơ thể
trẻ cần phải có một thời gian để thích ứng với loại sữa đó, nhằm có sự
tiêu hoá hấp thu tốt nhất. Mỗi loại sữa có thể tự tạo ra những môi
trường vi sinh đường ruột khác nhau. Khi đổi sữa sẽ làm thay đổi môi
trường vi sinh đường ruột, ảnh hưởng đến tiêu hoá hấp thu sữa và thậm
chí các loại thức ăn khác.

Nên đổi sữa khi cần thiết: Khi bú sữa bị tiêu chảy
hay táo bón thường xuyên, phân xấu, bú quá ít, không lên cân…, bố mẹ cần
chọn một loại sữa phù hợp tuổi, nhãn hiệu tin cậy, nguồn gốc xuất xứ rõ
ràng, giá cả phù hợp với kinh tế gia đình. Sau đó cho bé uống thử, theo
dõi tiêu hoá hấp thu và sự phát triển của bé để xác định sự phù hợp.

Có thể đổi sữa mới ngay lập tức mà không cần giai đoạn chuyển tiếp:

Nếu trẻ vẫn thích nghi được, uống sữa mới bình thường
giống như sữa trước đó, đạt mục tiêu tăng cân, tăng cao tốt…, việc đổi
sữa khi đó thành công. Trong trường hợp bé bú hay uống ít hơn, rối loạn
tiêu hoá, không tăng cân,… thì cần có giai đoạn chuyển tiếp: tiếp tục
uống sữa cũ nhưng bớt đi một bữa và thay bằng một bữa bú sữa mới, sau đó
5 – 7 ngày, thay thêm một bữa bú sữa cũ bằng sữa mới cho đến khi có thể
thay thế hoàn toàn, để cơ thể có thời gian thích nghi dần.

Tác động của một loại sữa với từng trẻ không phải chỉ
một ngày hay hai ngày là thấy ngay. Vì vậy, sau khi đổi sữa một thời
gian tối thiểu hai tuần thì mới có thể tạm đánh giá loại sữa đó có phù
hợp với trẻ không. Và một điều rất quan trọng, cần biết rõ những trục
trặc trẻ gặp phải là do sữa hay do thức ăn đặc không phù hợp, cơ thể trẻ
dị ứng, không dung nạp… Nếu đã thay đổi hai, ba loại sữa mà vẫn không
đạt mục tiêu mong muốn thì hãy nghĩ đến rắc rối không phải do sữa mà do
nguyên nhân khác. Trường hợp gặp khó khăn khi chọn sữa hoặc đổi sữa,
nên đến các cơ sở y tế chuyên khoa dinh dưỡng để được tư vấn.