Nanh sữa ở bé

Nanh sữa ở bé

Nanh sữa là một tổn thương lành tính, ít gây biến chứng và phần lớn tự tiêu biến sau khoảng từ 2 tuần đến 5 tháng.

Bé mọc nanh sữa thường quấy khóc,
biếng ăn gây nhiều lo lắng cho các bậc cha mẹ. Để giải quyết tình trạng
này, bé thường được đưa đến các cơ sở y tế để nhể hay chích nanh.

Tuy
nhiên, không phải bậc cha mẹ nào hay thậm chí là nhân viên y tế nào
cũng có hiểu biết chính xác về nanh sữa và những ảnh hưởng của nó đến
sức khỏe của bé. Liệu việc nhể nanh sữa có thật sự cần thiết cho mọi
trường hợp hay không là vấn đề đáng được quan tâm và tìm hiểu.

Lý do bé mọc nanh sữa

Nanh
sữa hay đẹn là tên thường gọi trong dân gian để chỉ một hay nhiều đốm
nhỏ màu trắng trên lợi của bé mới sinh. Cho đến nay, nhiều người vẫn
nhầm tưởng đây là biểu hiện của tình trạng thừa canxi ở bé, hay có khi
là vết đóng cặn của sữa do không vệ sinh răng miệng tốt hoặc một loại
bệnh nguy hiểm nào đó.

Nanh sữa là nang lợi ở bé có tên khoa học
Gingival Cyst of Newborn hay nang lá răng (Dental Lamina Cyst) là một
loại tổn thương lành tính hay gặp của niêm mạc miệng trong một thời gian
ngắn ở bé.
 
Biểu hiện lâm sàng là một hay nhiều nốt màu trắng
hoặc vàng nhạt ở nông ngay dưới bề mặt niêm mạc lợi hàm trên, hàm dưới
của bé. Kích thước mỗi nang thường vào khoảng 2-3mm, có trường hợp to
đến một centimet nhưng hiếm gặp. 

Nên vệ sinh răng miệng cho bé thường xuyên để phát hiện nanh.


Nanh sữa và sự nguy hiểm
 

Các bậc
làm cha mẹ cũng không nên quá lo lắng, chỉ nên nhể khi bé có dấu hiệu
đau, khóc, bỏ bú… và việc nhể chỉ có vai trò giúp nanh nhanh tiêu biến
chứ không có tác dụng phòng tái phát. Để lấy bỏ nanh sữa, nên đưa bé đến
nha sĩ để đảm bảo việc điều trị và có lời tư vấn chăm sóc hợp lý.

Nanh
sữa hay gặp ở bé từ 0 tới 3 tháng tuổi, một số trường hợp gặp muộn hơn
nhưng hiếm khi gặp trên 8 tháng tuổi, và nó xuất hiện ở hơn một nửa số
bé mới sinh. Tuy nhiên, tỷ lệ thực tế có thể còn cao hơn nữa do đây là
một tổn thương lành tính, xuất hiện trong thời gian ngắn, ít khi gây đau
đớn cho bé và thường tự vỡ rồi biến mất trong khoảng 2 tuần do vậy
thường được bỏ qua không đến khám ở cơ sở y tế. Trường hợp nang to có
thể tồn tại đến 5 tháng mà không gây biến chứng gì.

Không chỉ
gặp ở lợi, nanh sữa còn có thể thấy ở niêm mạc vòm miệng, nhưng cũng như
ở lợi, chúng thường tự vỡ và tan biến mà không để lại dấu vết.

Bản
chất của nanh sữa là một loại nang có vỏ mỏng trong lòng chứa đầy chất
keratin (một sản phẩm thoái hóa của biểu mô sừng hóa) màu trắng do các
mảnh vụn tế bào trong quá trình hình thành răng sữa còn sót lại ở xương
hàm, nếu là nanh sữa ở vòm miệng thì do mảnh vụn của các tế bào tuyến
nước bọt phụ bị vùi kẹt dưới niêm mạc trong thời kỳ bào thai. Răng sữa
thường mọc lúc bé được 5-6 tháng tuổi, tuy nhiên mầm răng thì đã được
hình thành trong xương từ lúc bé vẫn còn trong bụng mẹ, và trong quá
trình hình thành mầm răng một số thành phần tế bào (trong đó có biểu mô
lá răng) tham gia tạo răng đáng lẽ phải tiêu biến, nếu còn sót lại sẽ có
thể tạo thành nang.

Đa số trường hợp nanh sữa không gây đau đớn
hay khó chịu gì nhiều cho bé. Tuy nhiên, cũng có bé quấy khóc hoặc bỏ
bú, những trường hợp này là do nanh sữa bị nhiễm khuẩn gây sưng đau khi
chạm phải. Khi bị nhiễm khuẩn, nanh vẫn có màu trắng nhưng niêm mạc lợi
xung quanh rìa đốm trắng sẽ có màu đỏ, sưng thậm chí còn bị loét do sang
chấn, có thể có sốt nhẹ.

Rất dễ phát hiện

Nanh
sữa dễ được phát hiện và chẩn đoán, tuy nhiên có trường hợp hiếm, dễ
nhầm nanh sữa với răng bẩm sinh hoặc răng sơ sinh (natal và neonatal
teeth ) mọc ngay sau khi sinh đã có (natal teeth) hoặc mọc trong vòng 30
ngày sau sinh. Tỷ lệ gặp những răng này rất hiếm, hay gặp ở vị trí hai
răng cửa giữa hàm dưới.
 
Đây có thể là những răng sữa thật sự
chỉ có điều chưa hoàn chỉnh về cấu trúc và chân răng rất ngắn nên dễ
lung lay và dễ nhổ hoặc có thể là các răng thừa chưa hoàn thiện các cấu
trúc. Phần lớn trường hợp này cũng phải cho bé đi nhổ răng để tránh tổn
thương lưỡi cho bé, gây đau cho mẹ khi bú hoặc do răng lung lay nhiều có
thể tự rụng gây nguy hiểm cho đường hô hấp trên.

Lưu ý cho cha mẹ

Khi
bé đã được chẩn đoán bị nanh sữa, chúng ta cũng không nên quá lo lắng.
Trước tiên, cần đánh giá xem nanh sữa có gây khó chịu gì cho bé không,
bé có quấy khóc, sốt bỏ bú hay không. Nếu không có những dấu hiệu trên
thì chỉ cần vệ sinh răng miệng cho bé thật tốt và theo dõi, nanh sẽ tự
biến mất sau 1-2 tuần. Nếu có dấu hiệu nanh nhiễm khuẩn gây đau, khó
chịu cho bé cần đưa bé đến khám nha sĩ để chích hay nhể nanh.
 
Thủ
thuật này rất đơn giản, tuy nhiên thao tác cần nhanh và chính xác để
tránh tổn thương xung quanh gây chảy máu, làm bé đau thêm và gây tâm lý
lo lắng cho cha mẹ. Trước khi xử lý nên bôi một chút thuốc tê để giảm
đau cho bé. Nanh sữa có lớp vỏ nang rất mỏng và nằm ngay sát niêm mạc
nên chỉ cần dùng dụng cụ nhọn làm rách vỏ, nang sẽ tự vỡ giải phóng ra
chất màu trắng hoặc vàng nhạt, đặc như nhân mụn trứng cá. Sau đó không
cần can thiệp gì thêm, lợi chỗ chích rạch sẽ tự liền sau 1-2 ngày. Nanh
sữa có thể tái phát sau khi nhể nhưng sẽ ở vị trí khác.

Trong dân
gian cũng có một số mẹo vặt để chữa nanh sữa, tuy nhiên phải cẩn thận
vì có thể gây đau đớn và gây nhiễm khuẩn nặng hơn cho bé vì không đảm
bảo vô khuẩn. 

Theo  thạc sĩ – bác sĩ Đoàn Thanh Tùng và tiến sĩ – bác sĩ Võ Trương Như Ngọc
Sức Khỏe & Đời Sống