Phòng viêm tuyến sữa sau sinh

Phòng viêm tuyến sữa sau sinh

Viêm tuyến sữa sau sinh rất thường gặp, nhất là các sản phụ sinh con lần đầu. Bệnh xuất hiện vào khoảng 3-4 tuần đầu sau khi sản phụ cho con bú.

Nguyên nhân

Vi
khuẩn gây bệnh đa số là tụ cầu vàng và liên cầu, thông qua vết nứt trên
núm vú hoặc đường tuần hoàn máu bị nhiễm. Nguyên nhân gây bệnh chủ yếu
là sữa ngưng tụ, vú tiết sữa không thông.

Lý do bệnh thường gặp ở
sản phụ sinh con lần đầu: Sinh con lần đầu, da đầu núm vú còn non nớt;
lại thêm cho con bú lần đầu thường không đúng cách, khiến bé cứ lôi kéo
(ma sát nhiều) gây tổn thương da đầu núm vú, hình thành những vết nứt.

Đặc
biệt ở những sản phụ núm vú thụt vào hoặc bằng phẳng quá, khiến bé bú
khó khăn nên bé sẽ cắn đầu vú, hình thành nên những vết thương nhỏ và
loét; dần dần dưới kích thích bú sữa của bé, đầu vú của mẹ sẽ nứt rộng
hơn.

Khi đầu vú đã nứt thì cho con bú sẽ gây đau, sản phụ sẽ cho
con bú không đều; thậm chí không cho bú nữa. Khi đó một lượng lớn sữa,
các sản vật của sữa sau khi phân giải là nơi thích hợp nhất cho vi khuẩn
bên ngoài xâm nhập được vào tuyến sữa qua vết nứt của đầu vú, sẽ sinh
sôi nhanh chóng trong tuyến sữa, dẫn đến viêm tuyến sữa.

Triệu chứng

Sản phụ bỗng nhiên cảm thấy ớn lạnh, người nóng ran, bầu vú cứng lại, nổi lên từng cục hồng và gây đau đớn.

Điều trị

Sản
phụ cần được điều trị càng sớm càng tốt, ngay từ khi bệnh mới phát. Khi
cho con bú mà cảm thấy đau đầu vú, thì sau khi con bú, người mẹ hãy bôi
thuốc kháng sinh dạng mỡ (dầu gan cá).

Nếu đầu vú đã nứt, người
mẹ có thể tạm dừng cho bé bú trực tiếp mà nên dùng dụng cụ hút sữa (hút
sữa ra cho bé bú); hoặc dùng núm trợ bằng silicon hoặc cao su.

Nếu
đã viêm tuyến sữa cấp tính thì sản phụ bắt buộc phải uống kháng sinh
theo đơn của bác sĩ. Nếu đã mưng mủ thì sản phụ bắt buộc phải rạch để
lấy hết mủ ra. Ngoài ra, sản phụ có thể kết hợp uống các loại thanh
nhiệt giải độc của Đông y, hiệu quả sẽ càng tốt hơn.

Đề phòng

Theo bác sĩ Ngọc Lan (Sức Khỏe & Đời Sống),
việc đầu tiên phòng nứt đầu vú là trong thời kỳ đầu mang thai, nếu núm
vú thụt vào hoặc bằng phẳng thì người mẹ phải vê, kéo dần ra ngoài hàng
ngày (nhất là từ khi mang thai 5 tháng); nên rửa sạch, sau đó bôi lên
chút dầu ăn, khiến lớp da đầu vú dày và vững hơn, khi sinh nở và cho con
bú sẽ không bị nứt nữa.

Tiếp đến, người mẹ cần cho con bú đúng giờ. Mỗi lần bú không quá dài, khoảng 10-15 phút là đủ, không để bé ngậm đầu vú ngủ.

Mỗi
lần cho bú, mẹ phải cho con bú hết sạch bên này rồi mới đổi sang bên
kia. Nếu con bú không hết thì người mẹ phải hút sữa ra.

Lần kế
tiếp khi cho bú thì người mẹ lại cho bú bên kia trước, hết sạch rồi mới
đổi sang bên này. Thay đổi kế tiếp như vậy để tránh việc sữa không được
bú hết sẽ tích tụ lại.

Nguồn M&B