Sinh con to: phước hay hoạ?

Sinh con to: phước hay hoạ?

Nhiều người thích sinh con to nhưng như thế có thực sự tốt?

Nếu để ý các mẩu
đối thoại của thân nhân sản phụ sau sinh, sẽ thấy đa số sau câu hỏi đầu
tiên “Gái hay trai?” sẽ là “Nó nhiêu ký vậy?”, và gần như luôn luôn thân
nhân cảm thấy hài lòng khi biết con cháu mình to con, nặng ký. Có đúng
là cứ to, cứ nặng là tốt?

To chưa chắc tốt

Cân nặng của trẻ khi ra đời là một trong những yếu tố đánh giá sức
khoẻ quan trọng. Một trẻ sinh đủ tháng phải có trọng lượng hơn 2.500g.
Dưới mức này được xem là thai nhẹ cân (có thể có hay
không có suy dinh dưỡng). Chuyện thế nào là thai suy dinh dưỡng xin hẹn
dịp khác, nhưng rõ ràng ngay cả người không có kiến thức y tế cũng biết
hiển nhiên thai nhỏ quá là có vấn đề (suy dinh dưỡng hay sanh non). Giới
hạn cân nặng này đã ngày càng tăng theo đà tăng trưởng kinh tế, sự quan
tâm dinh dưỡng của các bà bầu và người nhà. Tuy nhiên, không thể cứ cho
tăng đến “hết cót”, vì có giới hạn giữa tăng bình thường và tăng bất
thường.

Mức giới hạn trên bình thường, trong nhiều năm, đã nhích dần từ
3.000g, 3.500g rồi đến 4.000g. Khi trẻ trên 4.000g, nên xem lại tình
trạng bé có ổn không, hay mẹ có những nguy cơ bệnh lý gì không. Một tình
trạng rất thường gặp là rối loạn dung nạp đường trong lúc mang thai hay
còn gọi tiểu đường thai kỳ, làm cho đường máu xuống chậm hơn mức sinh lý cho phép của bà bầu.

Sinh con to: phước hay hoạ? - 1


quá to có thể làm sinh khó, mẹ dễ bị tổn thương, con có thể bị sang
chấn do không lường trước được tình trạng quá to, có thể xảy ra gãy
xương đòn ở trẻ sơ sinh (Ảnh minh họa)

Tình trạng này cũng y như bệnh lý tiểu đường của người tiểu đường
type 2 (không phụ thuộc insulin, không do giảm insulin mà do insulin
hoạt động không hiệu quả), sẽ tự hết trong vòng sáu tuần sau sinh;
khoảng 20 – 30% các bà bầu này có khả năng trở thành bệnh tiểu đường
type 2 vào tuổi trung niên.

Tiểu đường thai kỳ chiếm 10 – 15% các thai kỳ, tuy nhiên, con số này
có thể gia tăng trong nhóm không có dinh dưỡng hợp lý. Tiểu đường thai
kỳ làm cho bà mẹ có nhiều khả năng bị các bệnh lý của thai kỳ như rối
loạn huyết áp, tiền sản giật, sản giật hay hôn mê do đường không được
kiểm soát tốt. Với con, có thể gây ra tình trạng rối loạn dinh dưỡng mà
thường nhất là béo phì, với trọng lượng rất đáng nể, phương phi nhưng
không tốt tướng, thường yếu ớt, mà bác sĩ thường dùng chữ “công tử bột”
để người nhà dễ hình dung: mập mạp, trắng trẻo, mà yếu ớt, dễ bệnh…

Trẻ của bà mẹ tiểu đường dễ bị các đợt giảm đường máu, hạ nhiệt hay
vàng da nhiều sau sanh mà nếu không phát hiện sớm hay điều trị phù hợp
có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khoẻ và phát triển trí tuệ của
trẻ; còn trong lúc mang thai, do các đợt dao động đường máu của mẹ, bé
sẽ dễ bị đột tử trong bụng mẹ mà không thể biết lý do. Một số nhỏ các bé
khác thì có tình trạng suy dinh dưỡng trong bào thai, nên đôi khi cần
cho sinh sớm để cứu bé. Ngoài ra, còn hay gặp thêm tình trạng rối loạn
nước ối trong lúc mang thai, rất dễ dẫn đến việc kết thúc thai
sớm. Đó là chưa kể việc bé quá to có thể làm sinh khó, tổn thương đường
sinh dục của mẹ khi sinh hay phải mổ sinh; con cũng có thể bị sang chấn
lúc sinh do không lường trước được tình trạng quá to.

Bé quá to có thể làm sinh khó, mẹ dễ
bị tổn thương, con có thể bị sang chấn do không lường trước được tình
trạng quá to, có thể xảy ra gãy xương đòn ở trẻ sơ sinh.

Nhân tiện, cũng nói luôn khi em bé quá to được sinh ngả dưới, phần
khó ra nhất là vai – ngực vì bé có khuynh hướng thu hết cả vai để chui
lọt qua khung xương của mẹ. Trong quá trình sinh sẽ có thể xảy ra gãy
xương đòn, một cách để thu hẹp khung vai. Gãy xương đòn ở trẻ sơ sinh,
thật ra đa số là không nặng nề, xương trẻ sẽ tự lành sau vài tuần băng
bất động vùng vai, không cần can thiệp y tế; chỉ can thiệp trong trường
hợp có gãy phức tạp hay có di lệch nhiều, gãy kèm xương cánh tay.

Sớm loại bỏ ảnh hưởng xấu lên trẻ

Như vậy, không phải cứ em bé to là tốt. Nhưng làm sao tìm ra tình
trạng tiểu đường thai kỳ của bà mẹ để dự phòng những ảnh hưởng xấu đến
em bé? Có loại xét nghiệm tìm tình trạng này lúc mang thai: mẹ được cho
uống 50g đường và đo đường máu một tiếng sau đó, nếu đường vượt mức cho
phép là có khả năng bị tiểu đường thai kỳ, cần làm tiếp test uống 100g
đường, đo đường huyết trước uống, 1, 2, 3 tiếng sau đó, khi có hai kết
quả cao quá mức, là có tiểu đường thai kỳ, cần theo dõi và điều trị.

Đầu tiên bệnh nhân sẽ được hướng dẫn cách ăn uống cho phù hợp (ăn
nhiều bữa, giảm đường – bột – gạo, tăng rau xanh và thịt cá, tăng vận
động), sau đó nếu không cải thiện sẽ phải dùng tới insulin để giảm
đường. Bà bầu tiểu đường sẽ được theo dõi chặt chẽ, thường xuyên hơn
nhằm phát hiện sớm bất thường hay biến chứng của mẹ và con. Ngày nay, để
giảm lo âu và phiền phức cho bà mẹ, tổ chức Y tế thế giới đã khuyến
nghị gộp chung hai test 50 và 100g đường thành test 75g đường – uống 75g
đường, đo đường máu trước uống, và sau uống 1, 2 tiếng. Các loại test
này đều được làm thường xuyên tại các bệnh viện chuyên khoa sản.

Nếu so với cách nay hơn mười năm thì cùng với tình hình gia tăng tiểu
đường type 2, tiểu đường thai kỳ cũng có khuynh hướng tăng theo, thậm
chí không chỉ ở nhóm kinh tế khá giả mà ngay cả nhóm kinh tế khó khăn,
có vẻ như do cách thức dinh dưỡng, đặc biệt là lúc mang thai chưa được
phù hợp.

Các chế phẩm sữa cho bà bầu giúp phần nào cho việc bồi bổ sức khoẻ,
bổ sung các khoáng chất cần thiết, đặc biệt là canxi. Nhưng cần lưu ý sử
dụng chế phẩm sữa này sao cho phù hợp, hiệu quả mà ít tốn kém nhất, đặc
biệt nếu có tình trạng tiểu đường thai kỳ, càng cần lưu ý chọn sữa phù
hợp hay chỉ chọn viên bổ sung canxi. Thai phụ nếu tăng cân quá nhanh quá
nhiều cũng nên xem lại cách ăn uống, lưu ý bác sĩ khám thai để tìm xem
có bị tiểu đường thai kỳ hay không. Tăng cân trong thai kỳ 10 – 15kg là
vừa, khi mẹ quá gầy có thể đạt 18 – 20kg, mẹ đã thừa cân thì chỉ mươi
cân là đủ.

Nguồn: Sài Gòn tiếp thị