Sự thật về thuyên tắc ối chứng bệnh hiếm gặp

Sự thật về thuyên tắc ối chứng bệnh hiếm gặp

Thời gian gần đây liên tục xảy ra các ca thai phụ chết khi sinh con vì chứng thuyên tắc ối. AloBacsi xin giới thiệu cùng bạn đọc chứng bệnh hiếm gặp này.

Sự thật về thuyên tắc ối chứng bệnh hiếm gặp
Thuyên tắc ối là một bệnh lý vẫn còn bí ẩn đối với nền y học hiện đại

Theo ghi nhận trong y văn, một nửa số phụ nữ mắc hội chứng này sẽ
chết trong vòng một giờ khi khởi phát triệu chứng, số còn lại sẽ chết
trong ngày hoặc nếu sống sót thì để lại di chứng thần kinh lâu dài.

Thuyên tắc ối là gì?

Thuyên tắc ối là một cấp cứu sản khoa hiếm gặp do dịch nước ối, những
tế bào thai nhi, tóc hoặc các mảnh tổ chức thai khác lọt vào hệ tuần
hoàn máu mẹ thông qua nhau gây ra một phản ứng dị ứng. Phản ứng dị ứng
này gây ra suy hô hấp và tuần hoàn cấp tính cho mẹ.

Do hiếm gặp với tỉ lệ 1/8.000 đến 1/80.000 ca sinh, nên hầu hết các
BS sẽ không bao giờ gặp trong suốt quá trình hành nghề của mình, và kết
quả là nguyên nhân chính xác của hội chứng này cũng chưa được hiểu rõ.
Tuy nhiên, người ta cũng đưa ra giả thuyết cho rằng dịch nước ối và
những tế bào thai khi vào tuần hoàn phổi của máu mẹ sẽ xảy ra quá trình
bệnh lý theo 2 giai đoạn:

Giai đoạn 1: Sản phụ khó thở cấp kèm cao huyết áp. Quá trình này xảy
ra nhanh chóng và tiến triển đến ngưng tim phổi. Sau đó sản phụ rơi vào
hôn mê.

Giai đoạn 2: Mặc dầu nhiều sản phụ không sống sót qua giai đoạn 1,
nhưng khoảng 40% người sống sót ở giai đoạn 1 sẽ bước vào giai đoạn 2.
Đây là giai đoạn chảy máu và có thể kèm theo rét run nặng, ho, nôn ói và
cảm giác khó chịu trong miệng. Do chảy máu quá mức sẽ đưa đến rối loạn
đông máu, suy thai cấp.

Nguyên nhân gây ra thuyên tắc ối?

Các chuyên gia cho rằng thuyên tắc ối là kết quả do dịch nước ối vào
tĩnh mạch tử cung và điều này xảy ra khi có 3 điều kiện sau đây: Vỡ màng
ối, vỡ tĩnh mạch của tử cung hay cổ tử cung và áp lực buồng tử cung cao
hơn áp lực tĩnh mạch.

Ai có nguy cơ bị thuyên tắc ối?

Tất cả chủng tộc, màu da và độ tuổi đều có thể bị. Thuyên tắc ối có
thể xảy ra trước, trong và sau khi sinh. Nạo thai, truyền dịch ối, hay
chấn thương bụng cũng có thể xảy ra.

Có dấu hiệu nào ghi nhận thuyên tắc ối?

Thường xảy ra giai đoạn cuối của cuộc chuyển dạ, sản phụ đột ngột khó
thở, hạ huyết áp; co giật và ngưng tim. Người ta cũng ghi nhận các sản
phụ thuyên tắc ối có một vài đặc điểm như:  thai nhi lớn, thai quá ngày,
sanh khó trước khi vào choáng, hốt hoảng, lo lắng, than lạnh, khó thở
và nôn mửa.

Tỉ lệ sống sót của thuyên tắc ối?

Tỉ lệ tử vong cho mẹ hơn 80%, mặc dầu tỉ lệ sống sót của thai nhi có
thể đến 70%. Thống kê cho thấy 50% sản phụ sẽ chết trong giờ đầu khi
khởi phát triệu chứng và một tỉ lệ cao  nếu sống sót thì để lại di chứng
thần kinh nặng nề.

Có điều trị được thuyên tắc ối?

Điều trị hỗ trợ là chính, không có điều trị đặc hiệu.

– Hồi sinh tim phổi.
– Điều trị rối loạn đông máu.
– Phẫu thuật lấy thai nếu mẹ ngưng tim không đáp ứng với hồi sức.

Bệnh thuyên tắc ối không thể dự báo, không có cách dự phòng và là một
cấp cứu sản khoa không điều trị được. Trong khi chuyển dạ cần nhanh
chóng ghi nhận các dấu hiệu và triệu chứng, hồi sức tích cực và điều trị
hỗ trợ là điều kiện tiên quyết có thể mang lại hy vọng cứu sống mẹ và
thai nhi.

Trong và sau biến cố xảy ra cần hỗ trợ và chia sẻ với các thành viên trong gia đình vượt qua cơn khủng hoảng và mất mát này.

BS Nguyễn Vỹ
BV Phụ sản quốc tế Sài Gòn